شک و تردیدها درباره داستان اوپن‌ای‌آی از هوش مصنوعی هکرش قوت می‌گیرد

هفته گذشته، اوپن‌ای‌آی (OpenAI)، شرکت سازنده ChatGPT، با انتشار یادداشتی که به نظر می‌رسید هشداری جدی باشد، از یک "حادثه سایبری بی‌سابقه" خبر داد. بر اساس روایت این آزمایشگاه هوش مصنوعی، مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی، از جمله مدلی که هنوز به صورت عمومی منتشر نشده، از محیط امن تست خود فرار کرده و به پایگاه داده‌ای متعلق به شرکت هاگینگ‌فیس (Hugging Face)، یک استارت‌آپ فعال در زمینه یادگیری ماشین، نفوذ کرده‌اند.

کلمنت دلانگ (Clement Delangue)، مدیرعامل هاگینگ‌فیس، با انتشار توییتی که ظاهراً این داستان را تأیید می‌کرد، نوشت: «اینکه همه این اتفاقات به صورت خودکار رخ داده، واقعاً شگفت‌انگیز است! تحقیقات ادامه دارد و ما درس‌های بیشتری را از آنچه ممکن است اولین حادثه از نوع خود باشد، به اشتراک خواهیم گذاشت!» رسانه‌های جریان اصلی نیز با تیترهایی نگران‌کننده، از جمله "بسیار هشداردهنده" در سی‌بی‌اس (CBS) و "تازه آغاز کار" در ان‌بی‌سی (NBC)، به این خبر واکنش نشان دادند و نگرانی‌ها درباره هوش مصنوعی خطرناک را افزایش دادند.

بازی با ترس عمومی برای جلب سرمایه

اما با نگاهی دقیق‌تر به این خبر، الگویی آشنا به چشم می‌خورد: استفاده شرکت‌های بزرگ فناوری از تاکتیک‌های ترساندن برای دستکاری افکار عمومی. جان تیکستن (John Thickstun)، استادیار علوم کامپیوتر در دانشگاه کرنل (Cornell University)، به گاردین (Guardian) اشاره می‌کند که این اولین بار نیست که اوپن‌ای‌آی روایت "هوش مصنوعی ترسناک" را مطرح می‌کند. در فوریه ۲۰۱۹، پیش از انتشار عمومی ChatGPT، این شرکت GPT-2 را معرفی کرد و مدعی شد که این مدل زبان بزرگ آنقدر خطرناک است که نمی‌توان آن را به عموم مردم عرضه کرد. این اظهارات به هیجان‌زدگی در مورد هوش مصنوعی دامن زد و در نهایت، سرمایه‌گذاری یک میلیارد دلاری مایکروسافت را برای اوپن‌ای‌آی به ارمغان آورد.

تیکستن توضیح می‌دهد: «این نمونه‌ای اولیه از الگویی در ارتباطات اوپن‌ای‌آی بود: با صدای بلند اعلام کنید که هوش مصنوعی چقدر خطرناک است، و سرمایه‌گذاران خواهند شنید که چقدر قدرتمند است.»

تردیدها درباره صحت ادعا

اینکه داستان اوپن‌ای‌آی درباره هوش مصنوعی سرکش آن در برابر بررسی دقیق مقاومت کند یا خیر، هنوز مشخص نیست، اما دلایلی برای تردید وجود دارد. اگر مدل‌های اوپن‌ای‌آی واقعاً در حال حمله به شرکت‌های آمریکایی بودند، این امر تهدیدی جدی برای فعالیت‌های اقتصادی محسوب می‌شد که هر وزارت دادگستری شایسته‌ای به دنبال متوقف کردن آن بود.

اوپن‌ای‌آی از نظر امنیتی، هم در برابر چشم‌های کنجکاو بیرونی و هم تهدیدات داخلی، شهرت قابل توجهی دارد. البته این احتمال وجود دارد که اوپن‌ای‌آی از تدابیر امنیتی داخلی خود به عنوان نوعی نمایش امنیتی اغراق کرده باشد. اما از سوی دیگر، اوپن‌ای‌آی اکنون یک پیمانکار اصلی هوش مصنوعی برای پنتاگون (Pentagon) ایالات متحده است و این رابطه مستلزم بالاترین سطح از اقدامات امنیتی است.

این رویداد همچنین با شیوه عمل کلی صنعت هوش مصنوعی همخوانی دارد. آنتروپیک (Anthropic)، شرکت سازنده کلاد (Claude)، نیز از لفاظی‌های مشابهی استفاده کرده و درباره فرار یک عامل هوش مصنوعی سرکش از قفس خود هشدار داده است. در یک مورد عجیب، کریس اولا (Chris Olah)، یکی از بنیانگذاران میلیاردر این شرکت، حتی به پاپ (Pope) هشدار داده بود که واتیکان (Vatican) باید به توقف هوش مصنوعی سرکش از "تسلط بر بشریت" کمک کند.

این اتفاقات بار دیگر نشان می‌دهد که روایت‌سازی شرکت‌های بزرگ فناوری، به خصوص در حوزه هوش مصنوعی، می‌تواند اهداف پنهانی فراتر از اطلاع‌رسانی صرف داشته باشد. برای کاربران فارسی‌زبان، آگاهی از این الگوهای رفتاری شرکت‌های بزرگ آمریکایی و تحلیل انتقادی اخبار مربوط به هوش مصنوعی، اهمیت زیادی دارد تا در دام هیجانات کاذب و ترس‌های برنامه‌ریزی‌شده گرفتار نشوند و بتوانند واقعیت‌های پشت پرده را بهتر درک کنند.