طرح عجیب یک پژوهشگر برای نجات زمین از نابودی خورشید

حدود پنج میلیارد سال دیگر، خورشید سوخت هیدروژنی‌اش تمام می‌شود و به یک غول سرخ تبدیل می‌شود؛ ستاره‌ای متورم که یا زمین را کاملاً می‌بلعد یا آن را به فضای دوردست پرتاب می‌کند. نتیجه‌ی هر دو حالت یکی است: پایان قطعی هر شکلی از حیات روی سیاره‌ی ما.

اما به گفته‌ی گابریل هری، پژوهشگری مستقل که مقاله‌اش برای انتشار در Journal of the British Interplanetary Society پذیرفته شده، شاید راهی برای بقای انسان بعد از مرگ خورشید وجود داشته باشد، بدون آنکه لازم باشد اصلاً زمین را ترک کنیم. او در یادداشتی برای Phys.org می‌گوید طرحش می‌تواند زمین را تا «۹.۱ میلیون میلیارد سال» دیگر قابل سکونت نگه دارد؛ طرحی که به گفته‌ی خودش کاملاً دورازذهن است، اما به‌عنوان یک آزمایش فکری جذاب ارزش بررسی دارد.

سایبانی به بزرگی یک قاره

قدم اول، جلوگیری از سوختن زمین زیر نور غول سرخ است. هری پیشنهاد می‌دهد یک سایبان عظیم در نقطه‌ی لاگرانژ ۱ — نقطه‌ی تعادل گرانشی میان زمین و خورشید — نصب شود. به گفته‌ی او باید حدود ۷۰ درجه از آسمان پوشانده شود تا نور غول سرخ کاملاً مسدود شود؛ یعنی سایبانی با شعاع حدود ۴۳۴ هزار مایل که با طنابی کربنی به طول ۱.۲ میلیون مایل نگه داشته می‌شود.

رآکتورهای هسته‌ای در دل مشتری

اما مسدود کردن نور خورشید یعنی زمین گرمای لازم برای زیست را هم از دست می‌دهد. راه‌حل هری برای این بخش، فرستادن رآکتورهای همجوشی هسته‌ای تا عمق حدود ۴ هزار مایلی درون جو سیاره‌ی مشتری است؛ انرژی تولیدشده در آنجا با لیزر به زمین مخابره می‌شود تا جای گرمای ازدست‌رفته‌ی خورشید را بگیرد.

دورکردن زمین با کمک یک سیارک

برای آنکه زمین کلاً از دسترس خورشیدِ روبه‌مرگ خارج شود، هری ایده‌ی هدایت یک سیارک را مطرح می‌کند؛ سیارکی که میلیون‌ها بار از نزدیکی زمین عبور کند و هر بار با اثر تیرکمانی گرانشی، کمی انرژی به مدار زمین منتقل کند و آن را کمی دورتر ببرد. مشکل اینجاست که چنین جابه‌جایی بزرگی می‌تواند فعالیت زمین‌ساختی و چرخه‌ی مواد مغذی سیاره را کاملاً مختل کند؛ چیزی که هری راه‌حلش را «تزریق روزانه‌ی حدود دو کیلوگرم پادماده به هسته‌ی زمین» می‌داند.

و در نهایت، فرار از برخورد با کهکشان آندرومدا

طرح هری به همین‌جا ختم نمی‌شود. حدود چهار تا پنج میلیارد سال بعد، کهکشان راه‌شیری با کهکشان آندرومدا برخورد خواهد کرد. برای دورکردن کل منظومه‌ی شمسی از مسیر این برخورد، او پیشنهاد می‌دهد پرتویی از هیدروژن درست از بالا یا پایین قطب شمالی یا جنوبی خورشید شلیک شود تا با ایجاد یک اثر تیرکمانی گرانشی دیگر، کل منظومه را جابه‌جا کند.

تحلیل

فراتر از جزئیات علمی‌تخیلی این طرح، نکته‌ی جالب این‌جاست که هری آن را در برابر دو گزینه‌ی رایج‌تر علمی‌تخیلی—مهاجرت میان‌ستاره‌ای یا زمین‌سازی روی سیاره‌ای دیگر—قرار می‌دهد و می‌گوید ماندن در زمین و مهندسی‌کردن آن، انرژی به‌مراتب کمتری نسبت به طی‌کردن فاصله‌های میان‌ستاره‌ای نیاز دارد. طبیعتاً چنین پروژه‌ای در حد امکانات فناوری امروز بشر نیست و شاید هرگز هم عملی نشود، اما این‌جور مقاله‌ها بیشتر از آنکه نقشه‌ی راه باشند، محکی برای سنجش مرز فیزیک‌دانی هستند: آخرین‌باری که کسی جدی از تزریق پادماده به هسته‌ی زمین یا جابه‌جاکردن یک منظومه‌ی کامل حرف زد کِی بود؟