قانون جاسوسی FISA منقضی می‌شود؛ نظارت همچنان ادامه دارد

---

امشب، یکی از بحث‌برانگیزترین بخش‌های قانون جاسوسی ایالات‌متحده، یعنی **Section 702** از **FISA**، به اتمام می‌رسد. اما این پایان، به معنای خاموش شدن تمام نظارت‌ها نیست؛ گواهی‌نامهٔ فعلی تا مارس 2027 ادامه دارد. این وضعیت برای کاربران ایرانی که به سرویس‌های بین‌المللی متکی‌اند، پیامدهای مهمی دارد.

Section 702 FISA: چه بود و چرا مهم شد؟

**Section 702** به دولت آمریکا اجازه می‌داد تا بدون حکم قضایی، ایمیل‌ها، پیام‌ها و داده‌های دیجیتال ساکنان خارجی را که در سرزمین‌امریکا هستند، زیر نظر بگیرد. این قانون در سال 2008 تصویب شد و به‌عنوان «جاسوسی هدف‌دار» شناخته می‌شود. هدف اصلی‌اش، جمع‌آوری اطلاعات برای مقابله با تروریسم و تهدیدات سایبری بود.

در سال‌های اخیر، این بخش تحت فشار شدید نهادهای حقوق بشری و شرکت‌های فناوری قرار گرفت. اپلیکیشن‌های پیام‌رسان مانند **Telegram** و **WhatsApp**، سرویس‌های ایمیل **Gmail** و پلتفرم‌های پخش محتوا مثل **Netflix** و **Spotify** همواره ادعا می‌کردند که داده‌های کاربرانشان به‌صورت مخفیانه توسط آژانس‌های اطلاعاتی آمریکا استخراج می‌شود.

جزئیات فنی و اقتصادی

گواهی‌نامهٔ فعلی، که توسط رئیس‌جمهور و کمیته اطلاعات مجلس آمریکا تأیید شده، تا مارس 2027 اعتبار دارد. یعنی برای حدود چهار سال دیگر، دولت آمریکا می‌تواند به‌طور قانونی به حجم وسیعی از ترافیک اینترنتی بین‌المللی دسترسی پیدا کند. این داده‌ها شامل:

- متادیتای ارتباطات **Android** و **iOS**؛

- درخواست‌های جستجو در **Google** و **YouTube**؛

- تماس‌های صوتی **Zoom** و **Discord**؛

- حتی داده‌های ابر ذخیره‌سازی **Google Drive** و **OneDrive** (میکروسافت).

از نظر اقتصادی، این دسترسی می‌تواند به شرکت‌های آمریکایی کمک کند تا رفتار مصرف‌کننده را بهتر تحلیل کنند و الگوریتم‌های تبلیغاتی خود را بهینه‌سازی نمایند. در مقابل، شرکت‌های ایرانی که سرویس‌های ابری یا اپلیکیشن‌های پیام‌رسان داخلی دارند، ممکن است فشارهای بیشتری برای تطبیق با استانداردهای حریم‌خصوصی بین‌المللی تجربه کنند.

تأثیر بر کاربر ایرانی

کاربران ایرانی که از سرویس‌های **Google**, **Facebook**, **Twitter/X**, **Instagram** یا **TikTok** استفاده می‌کنند، به‌صورت غیرمستقیم تحت پوشش این نظارت قرار دارند. حتی اگر حساب کاربری‌تان در ایران باشد، هر بار که به این پلتفرم‌ها وصل می‌شوید، داده‌های متادیتا (آی‌پی، زمان اتصال، نوع دستگاه) می‌تواند به مقامات آمریکا منتقل شود.

برای کاربران حساس به حریم‌خصوصی، این یعنی:

- احتمال فیلتر شدن محتوا بر پایهٔ تحلیل‌های دولتی؛

- ریسک بیشتر دسترسی به حساب‌های مالی مرتبط با سرویس‌های **PayPal** یا **Apple Pay**؛

- نیاز به استفاده از ابزارهای رمزنگاری مانند **VPN** یا **Tor** برای مخفی‌سازی ترافیک.

به‌علاوه، شرکت‌های داخلی مثل **دیجیکالا** یا **اسنپ** که از زیرساخت‌های بین‌المللی برای پردازش داده‌ها استفاده می‌کنند، ممکن است مجبور شوند تا سیاست‌های جدید حریم‌خصوصی را پیاده‌سازی کنند تا از نفوذ نظارت‌های خارجی جلوگیری کنند.

نتیجه‌گیری

با وجود اینکه **Section 702** امشب منقضی می‌شود، گواهی‌نامهٔ جاری ادامه دارد و نظارت بر داده‌های دیجیتال تا سال 2027 ادامه خواهد یافت. این وضعیت نه‌تنها برای کاربران ایرانی، بلکه برای تمام شرکت‌های فناوری که به سرویس‌های آمریکایی متکی‌اند، یک چالش جدی به شمار می‌آید.

آیا زمان آن رسیده که به‌جای انتظار برای تغییرات قانونی، خودمان ابزارهای حفاظت از حریم‌خصوصی را بکار بگیریم؟

---