کدک AV1 چیست و چرا پلتفرم‌های ویدیو به سمتش می‌روند؟

اگر در فهرست کیفیت‌های یک ویدیو نام AV1 را دیده‌اید و نمی‌دانید یعنی چه، این نوشته برای شماست. AV1 یک کدک ویدیو است؛ یعنی روشی برای فشرده کردن تصویر تا حجم کمتری بگیرد.

مسئله‌ای که کدک‌ها حل می‌کنند

ویدیوی خام حجم نجومی دارد. یک دقیقه تصویر بدون فشرده‌سازی می‌تواند چند گیگابایت باشد. کدک با حذف اطلاعاتی که چشم کمتر متوجهشان می‌شود و با ذخیره‌ی تفاوت فریم‌ها به‌جای تک‌تک آن‌ها، این حجم را به کسری از مقدار اولیه می‌رساند.

AV1 چه فرقی دارد

AV1 نسبت به کدک‌های پرکاربرد قبلی، در همان کیفیت حدود بیست تا سی درصد حجم کمتری تولید می‌کند. برای یک پلتفرم که روزانه میلیاردها دقیقه ویدیو پخش می‌کند، این یعنی صرفه‌جویی عظیم در پهنای‌باند. برای کاربر هم یعنی ویدیوی روان‌تر روی اینترنت ضعیف‌تر.

نکته‌ی تعیین‌کننده: رایگان بودن

کدک‌های پیشین معمولاً حق امتیاز داشتند و سازندگان دستگاه و سرویس‌ها باید بابتشان پول می‌دادند. AV1 توسط ائتلافی از شرکت‌های بزرگ ساخته شد و بدون حق امتیاز عرضه می‌شود. همین عامل، بیش از هر مزیت فنی، باعث شد صنعت به سمتش برود.

چرا همه‌ی دستگاه‌ها پشتیبانی نمی‌کنند

رمزگشایی AV1 سنگین است. اگر دستگاه شما واحد سخت‌افزاری مخصوص آن را نداشته باشد، این کار روی پردازنده‌ی اصلی انجام می‌شود که هم کند است و هم باتری را سریع خالی می‌کند. پشتیبانی سخت‌افزاری فقط در نسل‌های جدیدتر پردازنده‌ها آمده است، بنابراین گوشی‌ها و تلویزیون‌های قدیمی‌تر عملاً از آن بی‌بهره‌اند.

این برای شما چه معنایی دارد

اگر دستگاهتان جدید است، انتخاب AV1 هنگام دانلود یعنی فایل کوچک‌تر با همان کیفیت. اگر دستگاه قدیمی دارید یا می‌خواهید فایل را روی تلویزیون پخش کنید، گزینه‌های مرسوم‌تر امن‌ترند. اگر هم مطمئن نیستید، فایل با کدک قدیمی‌تر را بردارید؛ چند ده مگابایت بیشتر ارزش دردسر پخش نشدن را ندارد.

افق پیش رو

روند مشخص است: هرچه دستگاه‌های پشتیبانی‌کننده بیشتر شوند، سهم AV1 بیشتر می‌شود و کدک‌های قدیمی به مرور کنار می‌روند. اما این گذار سال‌ها طول می‌کشد، چون به تعویض تدریجی سخت‌افزار مردم گره خورده است.