اشتباه ۲۸ میلیون دلاری که استونی را به ساخت هوش مصنوعی واداشت

در دنیای قانون‌گذاری، گاهی یک کلمه می‌تواند به اندازه کل بودجه یک سالِ یک وزارتخانه هزینه روی دست دولت بگذارد. استونی، این کشور کوچک حوزه بالتیک که سال‌هاست به عنوان یکی از پیشروترین دولت‌های دیجیتال جهان شناخته می‌شود، چند سال پیش با همین دردسر روبه‌رو شد. اشتباهی در صورت‌بندی یک متن قانونی باعث شد که دولت این کشور حدود ۲۸ میلیون دلار ضرر مالی مستقیم متحمل شود. رقمی که برای اقتصاد یک کشور کوچک اروپایی اصلاً بی‌اهمیت نیست.

چطور یک کلمه میلیون‌ها دلار خرج روی دست دولت گذاشت

داستان از آنجا شروع شد که در یکی از لوایح پارلمان استونی، جابه‌جایی ساده‌ای در عبارات به کار رفته پیش آمد. این اشتباه ظاهراً کوچک باعث شد تا دریچه‌ای برای سوءاستفاده یا برداشت نادرست از قانون باز شود و در نهایت منابع مالی عمومی به شکلی هدر برود که دولت تا مدت‌ها نتوانست جبرانش کند. این اتفاق برای کشوری که خود را وقف فناوری و دقت در امور اداری کرده بود، یک شوک فرهنگی بود. مدیران دولتی در تالین (پایتخت استونی) به این نتیجه رسیدند که اتکا به چشم انسانی برای بررسی صدها صفحه متن حقوقی دیگر کافی نیست.

هوش مصنوعی به کمک قانون‌گذاری می‌آید

حالا استونی ابزاری را معرفی کرده که به شوخی و البته با صراحت تمام «Fuckup Finder» یا همان «یافتن‌گر اشتباهات» نامیده می‌شود. این سامانه که بر پایه مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی ساخته شده، وظیفه دارد پیش از آنکه هر لایحه‌ای به صحن پارلمان برود، تمام ساختارهای منطقی، تناقض‌های متنی و حتی ابهامات معنایی را اسکن کند. این سیستم به جای آنکه فقط غلط‌های املایی را بگیرد، منطق حقوقی قانون را تحلیل می‌کند و اگر ببیند عبارتی می‌تواند تفسیری متفاوت و پرهزینه ایجاد کند، به قانون‌گذار هشدار می‌دهد.

فراتر از اصلاح قوانین؛ خودکارسازی کل دولت

اما هدف استونی فقط جلوگیری از خطاهای حقوقی نیست. آن‌ها قصد دار