اپل و شکست برنامه خودران؛ چطور تراشه‌های هوش مصنوعیش را تقویت کرد

برنامهٔ خودران اپل، یک رؤیای نیمه‌کامل

در اوایل دههٔ ۲۰۱۰، اپل تصمیم گرفت تا وارد عرصهٔ خودروهای خودران شود. تیم مهندسان این شرکت، به‌ویژه در بخش پردازش‌های پیشرفته، شروع به کار بر روی یک پلتفرم اختصاصی کردند که هدفش توانایی تصمیم‌گیری لحظه‌ای بدون نیاز به اتصال اینترنت بود. اما همان‌طور که مارک گورمن در گزارش‌هایش اشاره می‌کند، زود متوجه شدند که برای اینکه خودرو بتواند به‌صورت ایمن و دقیق مسیر خود را تشخیص دهد، نیاز به پردازش هوش مصنوعی بسیار قدرتمند و درون‌سازمانی دارد.

چرا پردازش محلی برای خودران‌ها حیاتی بود؟

در خودروهای خودران، هر ثانیه هزاران سنسور اطلاعاتی از دوربین، رادار و لیدار می‌فرستند. این داده‌ها باید در لحظه پردازش شوند تا خودرو بتواند واکنش‌های لازم را انجام دهد. استفاده از سرورهای ابری برای این کار نه تنها هزینهٔ ارتباطات را بالا می‌برد، بلکه زمان تأخیر (latency) را به حدی می‌رساند که ایمنی خودرو به خطر می‌افتد. به همین دلیل اپل به سرعت به این نتیجه رسید که باید تراشه‌ای ویژه با توان پردازش هوش مصنوعی بالا در خود خودرو تعبیه کند.

تراشهٔ "آی‌سی‌ان‌وی"؛ تولدی از شکست

اگرچه پروژهٔ خودران هرگز به مرحلهٔ تولید نرسید و پردازندهٔ خودرو را نتوانستند تکمیل کنند، اما تجربیات به‌دست‌آمده باعث شکل‌گیری نسل جدیدی از تراشه‌های اپل شد. این تراشه‌ها که بعدها به نام "آی‌سی‌ان‌وی" (Apple Neural Engine) شناخته شدند، به‌طور خاص برای پردازش هوش مصنوعی در دستگاه‌های مصرفی طراحی شدند. همان‌طور که در آیفون‌های جدید و مک‌بوک‌های مبتنی بر چیپ‌م2 می‌بینیم، این واحدهای پردازشی قادر به اجرای مدل‌های یادگیری عمیق با سرعتی چند برابر نسبت به نسل‌های قبلی هستند.

تأثیر بر رقبا و بازار هوش مصنوعی

توسعهٔ این تراشه‌های پیشرفته، نه تنها به اپل امکان داد تا قابلیت‌های هوش مصنوعی در iOS، iPadOS و macOS را ارتقا دهد، بلکه به سرعت باعث شد رقبای اصلی همچون گوگل، سامسونگ و مایکروسافت نیز به‌سرعت به‌روزرسانی‌های مشابهی را در پردازنده‌های خود ارائه دهند. به‌ویژه در زمینهٔ تشخیص تصویر، ترجمهٔ زنده و پردازش صوتی، عملکرد آی‌سی‌ان‌وی با رقبا مقایسه می‌شود و گاهی پیشی می‌گیرد.

آیا اپل دوباره به عرصهٔ خودرو بازمی‌گردد؟

اگرچه تاکنون اپل اعلام رسمی دربارهٔ بازگشت به پروژهٔ خودران نکرده، اما نشانه‌های واضحی از ادامهٔ تحقیقات در این حوزه وجود دارد. گزارش‌های داخلی نشان می‌دهند که تیم‌های مرتبط با خودروهای الکترونیکی و سامانه‌های ارتباطی هنوز در حال کار بر روی الگوریتم‌های پیشرفتهٔ مسیر‌یابی و مدیریت باتری هستند. این مسأله می‌تواند نشانگر این باشد که اپل هنوز قصد دارد از تجربهٔ قبلی خود برای ساختن یک سیستم خودران واقعی بهره‌برداری کند.

جمع‌بندی

اگرچه برنامهٔ خودران اپل به‌صورت عملی به پایان نرسید، اما این شکست به‌عنوان یک نقطه عطف در تاریخچهٔ تکنولوژی این شرکت عمل کرد. تراشه‌های قدرتمند هوش مصنوعی که امروز در آیفون، iPad و مک‌بوک می‌بینیم، ریشه در همان پروژهٔ نیمه‌کامل خودران دارند. این مثال نشان می‌دهد که حتی شکست‌های بزرگ می‌توانند زمینه‌ساز نوآوری‌های تحول‌ساز شوند.