[بررسی چهره‌سنجی پناهندگان در بریتانیا؛ فناوریِ خطرناک که به‌سختی می‌گذرد]

دولت بریتانیا به‌سرعت فناوری تشخیص چهره را برای بررسی سن پناهجویان معرفی می‌کند

در یک اقدام جسورانه و در عین حال بحث‌برانگیز، وزارت داخلهٔ بریتانیا تصمیم گرفته است که برای تعیین سن افراد درخواست‌کننده پناهندگی از سامانهٔ تشخیص چهره استفاده کند. این طرح، که به‌نام «اسکن چهره برای سن‌سنجی» شناخته می‌شود، قرار است در پناهگاه‌های مرزی و مراکز پذیرش پناهندگان اجرا شود.

آزمایش‌های داخلی نشان می‌دهد خطر خطای جدی وجود دارد

بر اساس گزارش‌های داخلی وزارت داخله، تست‌های اولیه‌ای که بر روی این فناوری انجام شده‌اند، نشان می‌دهد که سامانه می‌تواند به‌سختی سن افراد را با دقت کافی تشخیص دهد. در برخی موارد، افراد جوان به‌اشتباه به‌عنوان بزرگسال شناخته شده‌اند و بالعکس. این خطاها می‌توانند پیامدهای جدی برای افراد داشته باشند؛ چرا که دسترسی به خدمات خاص، حق‌های قانونی و حتی امکان بازگشت به کشور مبدأ می‌تواند بسته به تعیین سن متفاوت باشد.

چرا این فناوری هنوز ادامه دارد؟

علی‌رغم نتایج هشداردهندهٔ آزمایش‌ها، مقامات بریتانیایی اعلام کرده‌اند که برنامهٔ اسکن چهره به‌سرعت ادامه خواهد یافت. دلایل این تصمیم شامل موارد زیر است:

* **فشار سیاسی:** دولت برای کاهش هزینه‌های پردازش درخواست‌های پناهندگی و جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی از سیستم‌های موجود فشار می‌آورد.

* **پیشنهادات تکنولوژیک:** برخی از شرکت‌های فعال در حوزهٔ هوش مصنوعی ادعا می‌کنند که می‌توانند الگوریتم‌ها را بهبود دهند و خطاها را کاهش دهند.

* **تقاضای عمومی:** بخشی از جامعهٔ بریتانیایی خواستار روش‌های سریع‌تر و مؤثرتر برای تشخیص سن افراد است، به‌ویژه در مواردی که افراد زیر ۱۸ سال به‌عنوان بزرگسال شناخته می‌شوند.

نقطه ضعف‌های فناوری تشخیص چهره

مشکلات فنی که در این سامانه مشاهده شده‌اند، نشان می‌دهند که هنوز راهی برای اعتماد کامل به این روش وجود ندارد:

1. **تفاوت نژادی و جنسیتی:** الگوریتم‌ها معمولا در تشخیص چهرهٔ افراد سفید پوست و مردانه بهتر عمل می‌کنند و در مواجهه با افراد با رنگ پوست متفاوت یا زنان، دقت کمتری دارند.

2. **تغییرات فیزیکی:** عوامل محیطی مانند نور، زاویهٔ دوربین یا حتی استرس می‌توانند تصویر چهره را تحت تأثیر قرار دهند و باعث خطای سن‌سنجی شوند.

3. **اطلاعات نادرست:** برخی پناهجویان ممکن است به‌دلیل ترس از تبعیض، اطلاعات نادرست دربارهٔ سن خود ارائه دهند و سامانه قادر به تشخیص این موارد نیست.

واکنش‌های داخلی و بین‌المللی

سازمان‌های حقوق بشری و گروه‌های مدافع پناهندگان به‌سرعت نسبت به این برنامه انتقاد کردند. آن‌ها هشدار دادند که استفاده از یک فناوری که هنوز به‌طور کامل تست نشده، می‌تواند منجر به نقض حقوق بشر شود. در همین حال، برخی از کشورهای اروپایی دیگر نیز در حال بررسی مزایا و معایب مشابه این فناوری هستند تا تصمیم بگیرند آیا می‌توانند از آن بهره‌برداری کنند یا نه.

چه راه‌حل‌هایی می‌توان پیشنهاد داد؟

* **استفاده از روش‌های ترکیبی:** به‌جای اتکأ کامل به تشخیص چهره، ترکیب این فناوری با مصاحبه‌های حضوری و مدارک مستند می‌تواند دقت بیشتری فراهم کند.

* **بهبود الگوریتم‌ها:** شرکت‌های فعال در زمینهٔ هوش مصنوعی مانند گوگل، مایکروسافت و ادوبی می‌توانند با همکاری نهادهای دولتی، الگوریتم‌های دقیق‌تری برای تشخیص سن ارائه دهند.

* **نظارت مستقل:** ایجاد یک نهاد مستقل برای بررسی و ارزیابی عملکرد سامانه‌های تشخیص چهره، می‌تواند از بروز خطاهای جدی جلوگیری کند.

جمع‌بندی

اگرچه هدف اصلی دولت بریتانیا از به‌کارگیری این فناوری، تسهیل فرآیند بررسی درخواست‌های پناهندگی است، اما خطرات ناشی از خطاهای تشخیص سن، می‌تواند پیامدهای انسانی و قانونی جدی به‌بار آورد. بنابراین، پیش از اجرایی‌سازی کامل این سامانه، نیاز به بازنگری عمیق، تست‌های دقیق‌تر و نظارت مستقل احساس می‌شود. این گام می‌تواند تضمین کند که فناوری در خدمت عدالت باشد نه به‌جای آن.