گفتوگوی صریح مارگارت آتوود با هوش مصنوعی
مارگارت آتوود، نویسندهٔ پرآوازهٔ رمانهای «داستان خدمتگزاران» و «دستنوشتهٔ نابینا»، در چارچوب جشنوارهٔ ادبی و فرهنگی بابِل که در شهر پورتو، پرتغال برگزار شد، به مصاحبهای پرداخته که مسألهٔ هوش مصنوعی بهطور طبیعی در میان گفتوگوها ظاهر شد.
آتوود که بهخوبی میداند تکنولوژی امروز چقدر میتواند بر ادبیات و خلاقیت تأثیر بگذارد، بدون حاشیهرویی به این موضوع پرداخت. او در مصاحبهای که توسط «دِدلاین» خلاصه شد، گفت: «اگر به هوش مصنوعی «زباله» بدهید، انتظار خروجی «زباله» را داشته باشید». این عبارت ساده اما قدرتمند، نکتهٔ اصلی نگرانی او را دربارهٔ کیفیت دادههای ورودی به مدلهای هوشمند نشان میدهد.
تجربهٔ شخصی آتوود از هوش مصنوعی
نویسندهٔ پرآوازه توضیح داد که خود او هم بارها از ابزارهای هوش مصنوعی برای ایدهپردازی یا حتی ویرایش متون استفاده کرده است؛ اما هر بار با این واقعیت مواجه میشود که نتایج نهایی بهدقت دادههای اولیهای که به سیستم میدهد وابسته است. او افزود: «من یک بار سعی کردم یک پاراگراف کوتاه برای یک داستان کوتاه از یک مدل هوش مصنوعی بگیرم؛ اما چون توضیحم مبهم و ناقص بود، خروجی هم بیمعنی و نامفهوم شد».
چرا «ورودی پاک» مهم است؟
آتشسوزی این نکته در این است که هوش مصنوعی امروزی، از جمله مدلهای بزرگ زبانی مثل ChatGPT، برای یادگیری و تولید محتوا به حجم عظیمی از دادههای متنی وابسته است. اگر این دادهها شامل اطلاعات نادرست، کلیشهای یا حتی محتوای توهینآمیز باشد، الگوریتمها همانگونه رفتار میکنند و نتایج مخربی تولید میکنند.
مارگارت با اشاره به این مسأله، به نقش اساسی شرکتهای فناوری چون اپل، گوگل، سامسونگ، مایکروسافت و حتی پلتفرمهای اندروید و آیفون در فراهم کردن زیرساختهای پاک و ایمن دادهای اشاره کرد. او گفت: «شرکتهای بزرگ باید نه تنها در توسعهٔ سختافزار و نرمافزار پیشرو باشند، بلکه مسئولیت دارند تا استانداردهای کیفیت داده را ارتقا دهند؛ چرا که این استانداردها مستقیماً بر خروجیهای هوش مصنوعی تأثیر میگذارند».
پیام نهایی آتوود برای جامعهٔ دیجیتال
در پایان گفتوگو، آتوود بر این نکته تأکید کرد که مسئولیت پاکسازی ورودیها فقط بر عهدهٔ پژوهشگران و مهندسان نیست؛ بلکه همهٔ کاربران، از نویسندگان و خبرنگاران گرفته تا طراحان گرافیک و برنامهنویسان، باید در تولید محتوای دقیق و شفاف مشارکت کنند. او افزود: «اگر میخواهیم هوش مصنوعی بهعنوان ابزاری خلاقانه و مفید باقی بماند، باید فرهنگ «دادهٔ تمیز» را در تمام سطوح جامعه نهادینه کنیم».
**نتیجهگیری:** آتوود با بیان واضح «زباله در، زباله بیرون» یادآور میشود که کیفیت هوش مصنوعی، بازتابی از کیفیت دادههای ورودی است؛ پس پاکسازی و دقت در این دادهها، کلید بهرهبرداری مؤثر از فناوریهای نوین است.