اعدام دو معترض دی‌ماه در ایران؛ تعداد اعدام‌ها به شکل بی‌سابقه‌ای افزایش یافته

ابوالفضل سپاهی بادجانی و امیرحسین صفری حسین‌آبادی، دو نفر از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه سال گذشته، صبح روز سه‌شنبه ۶ مرداد اعدام شدند. به گزارش خبرگزاری رسمی ایران (ایرنا)، این دو به اتهام مشارکت در قتل چهار مأمور نیروی انتظامی در میدان شهید علیخانی ملک‌شهر اصفهان محکوم و اعدام شدند.

اعدام چهار معترض در کمتر از ۱۰ روز

این اعدام‌ها در حالی انجام شد که کمتر از ۱۰ روز پیش، قوه‌ قضاییه ایران از اعدام دو معترض دیگر به نام‌های عرفان اسفندیاری و گلمحمد محمدی خبر داده بود. هر چهار نفر از متهمان پرونده موسوم به «میدان علیخانی اصفهان» بودند که در جریان اعتراضات دی‌ماه سال گذشته بازداشت شده بودند.

تجمع‌ها و گزارش‌ها از میدان علیخانی

ساعاتی قبل از اجرای احکام اعدام، گزارش‌هایی از میدان علیخانی اصفهان منتشر شد که نشان می‌داد مأموران در حال برپا کردن داربست برای اعدام هستند. همچنین به خانواده‌های برخی از متهمان برای «دیدار آخر» با آن‌ها تماس گرفته شد. شب قبل از اعدام نیز گزارش‌هایی از تلاش برای تجمع در این میدان و برخورد مأموران با تجمع‌کنندگان در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد.

سرکوب خونین اعتراضات دی‌ماه

اعتراضات دی‌ماه سال گذشته که در ابتدا به دلیل گرانی و سقوط ارزش ریال آغاز شد، در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی با سرکوب خونین مواجه گردید. طبق آمار رسمی دولت ایران، بیش از ۳ هزار نفر در جریان این سرکوب‌ها کشته شدند، هرچند نهادهای حقوق‌بشری این آمار را بسیار بیشتر اعلام کرده‌اند. در این دو روز همچنین بیش از ۱۰۰ مأمور امنیتی و نیروی سرکوبگر کشته شدند که به بازداشت و محاکمه ده‌ها نفر منجر شد.

افزایش بی‌سابقه اعدام‌ها

از زمان شروع جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، روند اجرای احکام اعدام در ایران شتاب بیشتری گرفته است. قوه‌ قضاییه ده‌ها نفر را به اتهام‌هایی مانند «جاسوسی» و «همکاری با آمریکا و اسرائیل» اعدام کرده است که در میان آن‌ها بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه نیز دیده می‌شوند. گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد اعلام کرده که تعداد اعدام‌ها در ایران طی یک سال اخیر به شکل بی‌سابقه‌ای افزایش یافته و از اعدام به عنوان ابزار سرکوب استفاده می‌شود.

نگرانی‌های حقوق‌بشری

نهادهای حقوق‌بشری درباره رعایت آیین دادرسی و محاکمه عادلانه این افراد، از جمله دسترسی مناسب به وکیل، ابراز نگرانی کرده‌اند. غلامحسین محسنی‌اژهای، رئیس قوه‌ قضاییه ایران، بارها از دادستان‌ها خواسته است که بدون اغماض و به سرعت به پرونده‌های بازداشت‌شدگان رسیدگی کرده و احکامشان را صادر و اجرا کنند.

تحلیل پایانی

افزایش بی‌سابقه اعدام‌ها در ایران، به ویژه در مورد بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه، نشان‌دهنده رویکرد سخت‌گیرانه‌تر دولت در برخورد با مخالفان است. این روند نه تنها نگرانی‌های بین‌المللی را افزایش داده، بلکه وضعیت حقوق‌بشر در ایران را نیز به شدت تحت تأثیر قرار داده است. جامعه جهانی و نهادهای حقوق‌بشری همچنان بر لزوم رعایت استانداردهای دادرسی عادلانه و جلوگیری از استفاده از اعدام به عنوان ابزار سرکوب تأکید دارند.