روبیو در بحرین: عوارض تنگه هرمز، تهدیدی برای تمام مسیرهای تجاری جهان

هشدار وزیر خارجه آمریکا

در نشست شورای همکاری خلیج فارس که در بحرین برگزار شد، مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، با بیانی تند و واضح به خطرات احتمالی اعمال عوارض بر عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز اشاره کرد. او گفت: «اگر هر کشوری تصمیم بگیرد مالیات یا عوارضی بر این آبراه استراتژیک اعمال کند، نه تنها تجارت خلیج فارس، بلکه کل مسیرهای تجاری جهان به‌سرعت به‌هرج‌ومرج می‌افتد». این اظهارات، پس از چند هفته بحث‌های داغ درباره نقش استراتژیک تنگه هرمز در زنجیره تأمین انرژی و کالاهای بین‌المللی، مطرح شد.

بحرین به مسیر جدید عمانی خوش‌آمد می‌گوید

همزمان با این سخنان، مقامات بحرین اعلام کردند که از طرح ایجاد مسیر تازه‌ای که توسط سلطنت عمان برای عبور کشتی‌ها در تنگه هرمز پیشنهاد شده، استقبال می‌کنند. این مسیر جدید، اگر به‌صورت عملیاتی درآید، می‌تواند فشار را از تنگه اصلی کم کرده و گزینه‌ای امن‌تر برای ناوبری فراهم آورد. دولت بحرین این گام را «پیشرفت مهمی برای امنیت دریایی و حفظ جریان آزاد تجارت در منطقه» توصیف کرد.

انتقاد سپاه پاسداران از مسیر جدید

در عین حال، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران واکنش شدیدی نسبت به این طرح نشان داد. این نهاد بدون هماهنگی یا اطلاع‌رسانی قبلی به ایران، مسیر جدید را «غیرقابل قبول و کاملاً خطرناک» نامید. مسئولان پاسداران بر این باورند که چنین تغییری می‌تواند به تقویت فشارهای ژئوپولیتیک علیه منافع ملی ایران منجر شود و از سوی دیگر، ریسک‌های ناوبری و امنیتی را برای کشتی‌ها افزایش می‌دهد.

ارقام سازمان ملل درباره عبور کشتی‌ها

نهاد کشتیرانی سازمان ملل در بیانیه‌ای به‌روز، آمار جدیدی را منتشر کرد که نشان می‌دهد در سه روز گذشته ۵۷ کشتی حامل مجموعاً ۱۱۰۰ خدمه از تنگه هرمز عبور کرده‌اند. این رقم، نشان‌دهنده اهمیت حیاتی این آبراه برای تجارت جهانی است؛ زیرا بیش از یک‌سوم حجم حمل‌ونقل نفت و گاز جهان از طریق این مسیر عبور می‌کند و همچنین کالاهای متنوعی از آسیا به اروپا و بالعکس از این تنگه می‌گذرند.

پیامدهای اقتصادی و ژئوپولیتیک

اگرچه برخی کشورها به‌دنبال افزایش درآمدهای مالی از طریق عوارض هستند، اما اعمال چنین مالیاتی می‌تواند هزینه‌های حمل‌ونقل را به‌طور چشمگیری بالا برده و به‌سرعت به‌تغییر مسیرهای تجاری منجر شود. این امر نه تنها برای شرکت‌های کشتیرانی بلکه برای صنایع وابسته به زنجیره تأمین جهانی، از جمله خودروسازی، الکترونیک و حتی کشاورزی، پیامدهای جدی به‌بار می‌آورد. در عین حال، رقابت میان ایالات متحده و چین بر سر کنترل این آبراه، می‌تواند تنش‌های ژئوپولیتیکی را تشدید کند و به‌دنبال آن تحریم‌ها و محدودیت‌های جدیدی بر تجارت بین‌المللی به‌وجود آید.

چشم‌انداز آینده

با توجه به فشارهای داخلی و بین‌المللی، آینده تنگه هرمز به‌نظر می‌رسد که در میانهٔ یک بازی استراتژیک بزرگ قرار گیرد. هر تصمیمی که درباره عوارض یا مسیرهای جایگزین گرفته شود، نه تنها تأثیر مستقیم بر اقتصاد خلیج فارس دارد، بلکه می‌تواند به‌عنوان نقطهٔ عطفی برای تنظیم مجدد تعادل قدرت در عرصهٔ سیاست بین‌الملل شناخته شود.

**نتیجه‌گیری:**

اعمال عوارض بر تنگه هرمز نه تنها می‌تواند تجارت جهانی را به‌هم بزند، بلکه به‌عنوان یک ابزار فشار ژئوپولیتیکی، می‌تواند نقش مهمی در شکل‌گیری نقشهٔ قدرت‌های جهانی ایفا کند. بنابراین، هر تصمیم‌گیری در این خصوص باید با دقت و درک عمیق از پیامدهای اقتصادی و امنیتی اتخاذ شود.