وقتی ثروتمندان تکنولوژی استخوان‌های تاریخ را می‌خرند

حراجی که مرزهای علم را جابه‌جا کرد

حراجی اخیر ساتبیز (Sotheby's) روی یکی از کامل‌ترین اسکلت‌های دایناسور گوشت‌خوار تیرانوسوروس رکس، بار دیگر زنگ خطر را برای جامعه علمی به صدا درآورد. این اتفاق تنها یک معامله گران‌قیمت نبود بلکه نشان‌دهنده روندی نگران‌کننده است که در آن سرمایه‌های کلان بخش خصوصی با پیشی گرفتن از نهادهای علمی، در حال تصاحب میراث طبیعی بشر هستند. در سال‌های اخیر، مجموعه‌داران خصوصی که بسیاری از آن‌ها از دل صنعت تکنولوژی و دنیای دیجیتال برخاسته‌اند، به رقیبی جدی برای موزه‌ها تبدیل شده‌اند.

ردپای دنیای دیجیتال در بازار فسیل

جالب اینجاست که بخش بزرگی از این ثروت سرگردان که حالا چشم به فسیل‌های میلیون‌ها ساله دوخته، محصول همین عصر جدید فناوری است. کسانی که روزگاری با توسعه اپلیکیشن‌های موبایل، ساخت تراشه‌های انویدیا یا سرمایه‌گذاری روی پلتفرم‌های مبتنی بر هوش مصنوعی به ثروت‌های نجومی رسیده‌اند، حالا به دنبال کالاهای کمیاب فیزیکی برای نمایش قدرت خود می‌گردند. شرکت‌های غولی مثل گوگل و سامسونگ و ابزارهایی مثل iPhone و Android اقتصادی را ساخته‌اند که در آن تعداد معدودی از افراد، قدرت خریدی معادل بودجه چندین ساله یک موزه ملی را دارند.

شکاف میان موزه و بازار آزاد

در گذشته، فسیل‌ها پس از کشف توسط تیم‌های دانشگاهی، مسیری مستقیم به سمت آزمایشگاه‌ها و ویترین‌های موزه داشتند. اما امروز شرایط متفاوت است. وقتی یک اسکلت دایناسور در یک حراج خصوصی به قیمتی فراتر از توان یک نهاد دولتی فروخته می‌شود، عملاً دسترسی دانشمندان به داده‌های حیاتی قطع می‌شود. بسیاری از پژوهشگران معتقدند این روند که با هیجان‌سازی رسانه‌ای و بازاریابی مدرن همراه شده، ریشه‌های علمی Paleontology را تهدید می‌کند. مایکروسافت و دیگر غول‌های نرم‌افزاری شاید در حوزه داده‌های دیجیتال پیشرو باشند، اما نبود قانون برای داده‌های زمین‌شناختی باعث شده بازار سیاه و حراجی‌های لوکس جایگزین آزمایشگاه‌ها ش