جرعه‌ای امید در دل جنگ: پس از آتش‌بس، داروهای گران‌تر و دسترسی‌اش سخت شد

آتش‌بس پایان یک جنگ، اما آغاز نبرد دیگری

اعلام آتش‌بس در میانهٔ درگیری‌های نظامی برای بسیاری از ایرانیان همانند پایان جنگ به نظر می‌رسید. اما واقعیت متفاوت بود؛ صدای گلوله‌ها شاید ساکت شد، اما زنگ داروخانه‌ها به‌سرعت بلندتر شد. این زنگ‌ها دیگر برای اعلان فروش نیستند، بلکه برای جستجوی داروهای حیاتی در میان کمبودهای شدید می‌زنند.

کمبود داروهای اساسی؛ بیماری‌های روزمره به ریسک تبدیل می‌شود

در ماه‌های اخیر داروخانه‌ها با کمبود واضحی از محصولات کلیدی همچون انسولین، داروهای فشار خون و آنتی‌بیوتیک‌های پایه مواجه‌اند. بیماران دیابتی که پیش از آتش‌بس به‌راحتی می‌توانستند داروی خود را تهیه کنند، اکنون مجبورند برای هر واحد انسولین چندین روز صبر کنند یا به‌جای آن از نسخه‌های ارزان‌تر و کمتر مؤثر استفاده نمایند. همین وضعیت برای افراد مبتلا به فشار خون یا عفونت‌های باکتریایی نیز تکرار شده و خطر تشدید بیماری‌ها را به‌طور جدی افزایش داده است.

هزینه‌های درمان به‌سرعت در حال افزایش است

به‌دلیل کمبود موجودی، قیمت داروها در بازار آزاد به‌سرعت صعود کرده است. برخی داروهای تخصصی که پیش از این توسط بیمه‌های دولتی پوشش می‌شدند، امروز با قیمتی دو یا سه برابر هزینه اولیه به‌صورت نقدی به مردم عرضه می‌شوند. این افزایش ناگهانی هزینه‌ها فشار مالی سنگینی بر خانواده‌های کم‌درآمد وارد کرده و بیماران را در مواجهه با تصمیم‌های سختی چون ادامه یا قطع درمان می‌گذارد.

زنجیره تأمین داروها درهم‌گیخته شد

جنگ نه تنها زیرساخت‌های فیزیکی شهرها را تخریب کرد، بلکه مسیرهای حمل‌ونقل و انبارهای توزیع دارو را نیز درهم‌تنید. بسیاری از مسیرهای زمینی که پیش از این برای انتقال کالاهای پزشکی به‌کار می‌رفتند، به‌دلیل تخریب جاده‌ها و پل‌ها مسدود شده‌اند. علاوه بر این، تحریم‌های بین‌المللی باعث شده تا واردات مواد اولیه دارویی با تاخیرهای طولانی و هزینه‌های بالاتر مواجه شود. در نتیجه، حتی اگر دارو در انبارهای مرکزی موجود باشد، رسیدن آن به داروخانه‌های محلی زمان‌بر و گران‌قیمت می‌شود.

بیماران در نقطهٔ عطفی حساس

با ترکیب کمبود، افزایش قیمت و مشکلات حمل‌ونقل، بیماران در نقطه‌ای حساس قرار گرفته‌اند. برخی خانواده‌ها مجبور به فروش دارایی‌های خود برای خرید داروهای ضروری شده‌اند، در حالی که دیگران به‌دنبال راه‌حل‌های جایگزین مانند استفاده از داروهای سنتی یا خرید از بازارهای سیاه می‌گردند. این شرایط نه‌تنها سلامت جسمی، بلکه سلامت روانی افراد را نیز تحت تأثیر قرار داده و اضطراب و استرس را در میان جمعیت افزایش داده است.

چه راه‌حل‌هایی می‌توانند کمکی کنند؟

در این شرایط، نقش نهادهای دولتی و غیردولتی بیش از پیش حس می‌شود. ایجاد سامانه‌های توزیع موقت، تسهیل واردات داروهای ضروری با استفاده از استثنای تحریمی و ارائه یارانه‌های مستقیم به خانواده‌های کم‌درآمد می‌تواند فشار را کاهش دهد. همچنین، تقویت ارتباطات دیجیتال برای اطلاع‌رسانی دقیق دربارهٔ موجودی داروها در داروخانه‌ها، به بیماران کمک می‌کند تا زمان و هزینه‌ی جستجو را به‌حداقل برسانند.

در مجموع، اگرچه آتش‌بس صحنهٔ جنگ را متوقف کرده، اما نبرد تازه‌ای در حوزهٔ بهداشت و درمان در حال شکل‌گیری است؛ نباید اجازه داد که این نبرد، جان افراد را به‌قیمت گران‌قیمت‌تری بگیرد.