رکسان فرمانفرمائیان: آتش‌بس فقط نفس‌کشیدن میان دو نبرد بود

رکسان فرمانفرمائیان، استاد برجسته سیاست بین‌الملل در دانشگاه کمبریج، پیش از آنکه آسمان منطقه بار دیگر به لرزه درآید، تحلیلی را مطرح کرد که اکنون بیش از هر زمان دیگری در کانون توجه ناظران سیاسی قرار گرفته است. او در گفتگویی ویژه با بی‌بی‌سی فارسی با اشاره به وضعیت پرالتهاب پیش‌آمده میان تهران و واشینگتن، آتش‌بسی را که پیش‌تر برقرار شده بود چیزی جز یک مکث کوتاه و فریبنده ندانست. به باور این تحلیل‌گر ارشد، آنچه تحت عنوان توقف درگیری‌ها شناخته می‌شد، در حقیقت تنها فرصتی برای بازسازی نیروها و تجدید قوا در فاصله میان دو موج حملات بود.

این اظهارات در حالی مطرح شد که بسیاری از کارشناسان اروپایی امیدوار بودند با میانجی‌گری‌های دیپلماتیک، مسیر مناقشه به سمت یک آرامش پایدار سوق یابد. با این حال، فرمانفرمائیان با نگاهی واقع‌گرایانه تاکید کرد که ساختار قدرت در منطقه به گونه‌ای است که اجازه نمی‌دهد یک توافق سطحی، بن‌بست تاریخی میان ایران و آمریکا را برای همیشه بگشاید. چند روز پس از این گفتگو، زمانی که حملات تازه‌ای از سوی نیروهای آمریکایی علیه اهدافی در خاک ایران آغاز شد، پیش‌بینی او بیش از پیش رنگ واقعیت به خود گرفت و نشان داد که چرخه خشونت با یک دستورالعمل کاغذی متوقف نمی‌شود.

بازخوانی یک هشدار استراتژیک

تحلیل فرمانفرمائیان فراتر از یک اظهارنظر زودگذر است. او معتقد است تجربه جنگ‌های اخیر در خاورمیانه ثابت کرده است که تحمیل اراده به ایران، برخلاف تصور برخی استراتژیست‌های غربی، فرآیندی ساده و کم‌هزینه نیست. ایران با بهره‌گیری از شبکه‌ای از متحدان منطقه‌ای و ظرفیت‌های دفاعی بومی، توانسته است معادلاتی را پیش ببرد که بازیگران سنتی قدرت را با چالش‌های جدی مواجه کند. این استاد دانشگاه کمبریج بر این باور است که هرگونه تلاش برای تسلیم کردن تهران از طریق فشار نظامی، نه تنها به شکست منجر می‌شود، بلکه پیامدهای نامطلوبی برای اقتصاد جهانی و ثبات اروپا خواهد داشت.

تنشی که مرزهای جغرافیا را درنوردید

با از سرگیری حملات و بالا گرفتن دوباره تنش‌ها، بازارهای مالی جهانی واکنشی فوری نشان دادند. قیمت نفت و فلزات گران‌بها که پیش‌تر بر اثر امید